เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่ากัสสป ปรินิพพานแล้ว
มีพี่น้อง ๒ คน ออกบวชในสำนัก
แห่งพระสาวกของพระกัสสปทศพล
มีพี่น้อง ๒ คน ออกบวชในสำนัก
แห่งพระสาวกของพระกัสสปทศพล
 |
| พระสัมมาสัมพุทธเจ้า |
คนพี่ชื่อโสธนะ คนน้อง ชื่อกปิละ มารดาของท่านทั้งสอง
นั้น ชื่อสาธนี น้องสาว ชื่อตาปนา ภิกษุ๒พี่น้องนั้น
นั้น ชื่อสาธนี น้องสาว ชื่อตาปนา ภิกษุ๒พี่น้องนั้น
พี่ชายเรียนวิปัสสนาธุระ
คนน้องเรียนคันถธุระ (การศึกษาเล่าเรียน)
คนน้องเรียนคันถธุระ (การศึกษาเล่าเรียน)
 |
| ภิกษุสองพี่น้อง |
ภิกษุเป็นพี่ได้บรรลุอรหัตตผล ในช่วงเวลาไม่นานนัก
ส่วนภิกษุน้องชายเจนจบในพระไตรปิฎก มีภิกษุและคฤหัสถ์
เป็นบริวารมาก และ มีลาภสักการะเป็นอันมาก
เป็นบริวารมาก และ มีลาภสักการะเป็นอันมาก
 |
| ภิกษุผู้พี่บำเพ็ญวิปัสนาธุระ |
เพราะอาศัยบริวารนั้นจึงเป็นผู้มัวเมาในลาภและ
ชื่อเสียงจนลืมตัวไปคิดว่า ความเห็นของตนนั้นถูกต้อง
ทุกอย่าง
จึงแสดงธรรมว่าเป็นอธรรม แสดงอธรรมว่าเป็นธรรม
สิ่งที่มีโทษว่าไม่มีโทษ สิ่งที่ไม่มีโทษว่ามีโทษ
สิ่งที่เป็นกัปปิยะ (สมควร) ว่าไม่สมควร
สิ่งที่เป็นอกัปปิยะ (ไม่สมควร) ว่าสมควร
เมื่อภิกษุผู้หวังดีทักท้วง ก็ด่าว่าภิกษุเหล่านั้นว่าเป็น
คนโง่เขลาไม่รู้อะไรภิกษุทั้งหลายจึงได้ไปบอกให้พี่ชาย
คือพระโสธนะทราบพระโสธนะจึงตักเตือนว่า
 |
| พระกปิละ ด่าบริภาษ ภิกษุอื่น |
“คุณกปิละ การปฏิบัติชอบของภิกษุเช่นคุณ
เป็นการต่ออายุพระศาสนา เพราะฉะนั้น
เธออย่าได้ละการปฏิบัติชอบเสีย
โดยการกล่าวแสดงธรรมวินัยว่าเป็นธรรมวินัยเป็นต้น”
 |
| ภิกษุพี่ชายเตือนก็ไม่เชื่ |
แม้กระนั้น พระกปิละก็หาได้เอื้อเฟื้อ ต่อคำตักเตือนของ
พระพี่ชายไม่พระโสธนะเตือนอยู่ ๒-๓ ครั้ง เมื่อเห็นว่าพระน้อง
ชายไม่เชื่อแล้วจึงคิดว่า เขาจักปรากฏด้วยกรรมของเขาเอง
ดังนี้แล้วเลิกเตือน
จำเดิมแต่นั้นมาภิกษุผู้มีศีลทั้งหลายก็ไม่ยอมคบหาสมาคม
กับพระกปิละนั้นพระกปิละเป็นพระชั่วและมีพระชั่วด้วย
กับพระกปิละนั้นพระกปิละเป็นพระชั่วและมีพระชั่วด้วย
กันเป็บริวาร
วันหนึ่งเข้าไปในโรงอุโบสถเพื่อต้องการสวดปาฏิโมกข์
จึงถามภิกษุผู้กำลังประชุมกัน ว่าจะสวดปาฏิโมกข์กันหรือ?
เมื่อภิกษุทั้งหลายนิ่งเสีย เธอจึงคิดว่าประโยชน์อะไร ที่จะ
พูดจากับพวกภิกษุโง่ๆเหล่านี้แม้พวกเขาไม่ตอบก็ไม่เป็นไร
ดังนี้แล้วกล่าวในที่ประชุมสงฆ์ว่า
“ท่านทั้งหลายธรรมก็ดีวินัยก็ดี ไม่มี การฟังปาฏิโมกข์จะมี
ประโยชน์อะไรการไม่ฟังก็ไม่เสียหายอะไร” ดังนี้แล้วจากไป
เมื่อพระกปิละสิ้นอายุตายแล้ว ไปเกิดในอเวจีมหานรก
มารดาและน้องสาวของเธอผู้ดำเนินตามเธอก็ไปตกนรก
อยู่แห่งเดียวกันพระกปิละ ไหม้อยู่ในนรก สิ้นพุทธันดรหนึ่ง
พอมาถึงสมัยแห่งพระโคดมพุทธเจ้า พระกปิละ มาเกิดเป็น
ปลาใหญ่สีเหมือนทองคำ แต่แปลกที่มีกลิ่นปากเหม็น
อยู่ในแม่น้ำอจิรวดี
 |
| พระกปิละเกิดใหม่ เป็นปลาที่มีสีดั่งทอง |
วันหนึ่งชาวประมงทอดแห จับปลานั้นได้เห็นเป็น
ปลาประหลาด จึงนำไปแสดงแก่พระราชา
ปลาประหลาด จึงนำไปแสดงแก่พระราชา
พระเจ้าปเสนทิโกศลให้คนนำปลานั้น ไปยังวัด
เชตวันเพื่อทูลถามพระผู้มีพระภาคว่าเพราะเหตุไร?
เชตวันเพื่อทูลถามพระผู้มีพระภาคว่าเพราะเหตุไร?
ปลานั้นจึงปากเหม็นมาก และสีเหมือนทองคำ
 |
| ชาวประมงทอดแห |
พระพุทธองค์ทรงแสดงบุพพกรรมขอปลากปิละ
ให้พระราชาทรงทราบโดยตลอดแล้วตรัสว่า ที่สีเหมือน
ทองเป็นเพราะอานิสงส์ที่ท่านได้กล่าวสรรเสริญคุณของ
พระพุทธเจ้า มาเป็นเวลานานและได้เรียนธรรมของพระศาสดาพระองค์นั้น
 |
| ทรงเล่าถึงบุพกรรมของปลากปิละ |
ปลานั้นมีความเดือดร้อนใจเป็นกำลังมิอาจบรรเทาได้ เสียใจในกรรมของตนในอดีต
จึงเอาศีรษะฟาดกับเรือ (ที่ใส่ตัวมันมา) จนตายและไปเกิดในอเวจีมหานรกอีก
พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงตรวจดูวาระจิตของพุทธบริษัทที่มาประชุมกันในขณะนั้น
มีพระประสงค์ ที่จะแสดงธรรม ให้เหมาะกับอุปนิสัยแห่งชุมชนและเหมาะแก่ความรู้สึก
ของคนในขณะนั้น จึงตรัสว่า
"นักปราชญ์ทั้งหลายกล่าวว่า
การประพฤติธรรม ๑ ประพฤติพรหมจรรย์ ๑ ว่าเป็นแก้วอันสูงสุด”
ดังนี้ แล้วตรัสพระคาถาว่า “มนุชสฺส ปมตฺตจาริโน” เป็นอาทิ
มีนัยดังพรรณนามาแล้วแต่ต้น.
=============
#ธรรมบท #ทางแห่งความดี เล่ม ๔
หันกลับมามอง เมืองไทยยุคปัจจุบันนี้ มีสภาพแทบจะไม่แตกต่างจากเรื่องราวที่เกิดในอดีต
ยุคนี้คนด่าพระได้อย่างหน้าตาเฉย โดยไม่เกรงกลัวต่อผลของบาปกรรมที่จะเกิดตามมา ไม่ว่าจะเป็นนักการเมือง คนเนรคุณ หรือแม้แต่เจ้าหน้าที่ของหน่วยงานทางการ และแม้แต่สื่อมวลชนบางฉบับก็ยัง
ด่าพระกันได้อย่างไม่เกรงกลัวบาปกรรม
ก็ต้องขอเตือนว่า หยุดเถิด อย่าด่าว่าพระผู้ทรงศีลเลย เพราะตอนนี้อาจจะสบายหรืออาจจะสนุก แต่ในอนาคตเบื้องหน้ามันจะไม่ใช่
ยุคนี้คนด่าพระได้อย่างหน้าตาเฉย โดยไม่เกรงกลัวต่อผลของบาปกรรมที่จะเกิดตามมา ไม่ว่าจะเป็นนักการเมือง คนเนรคุณ หรือแม้แต่เจ้าหน้าที่ของหน่วยงานทางการ และแม้แต่สื่อมวลชนบางฉบับก็ยัง
ด่าพระกันได้อย่างไม่เกรงกลัวบาปกรรม
ก็ต้องขอเตือนว่า หยุดเถิด อย่าด่าว่าพระผู้ทรงศีลเลย เพราะตอนนี้อาจจะสบายหรืออาจจะสนุก แต่ในอนาคตเบื้องหน้ามันจะไม่ใช่
